ادیبانه

پاسخ

a-hayrani — Sat, 05 Sep 2009 21:45:15 GMT

به نام خداوند جان و خرد

در این بخش به دو پرسش دوستان عزیز پاسخ داده می شود:

پرسش اول : نویسنده: علی

دوشنبه 12 مرداد1388 ساعت: 16:11

با سلام، چرا سازمان سنجش (ملی) را یک تکواژ اما (معنوی) را مشتق و 2 تکواژ گرفته است؟

پاسخ پرسش اول : ابتدا باید عرض کنم سازمان سنجش نمی تواند مبنای بی چون و چرای مبانی علمی دروس مختلف باشد زیرا گاهی افرادی با تخصص های ناهمگون برای طراحی سوالات کنکور انتخاب( انتصاب) می شوند اما با عنایت به دیدگاه های حاکم بر تالیف کتب درسی اساسا در تعیین نوع واژه از نظر ساختمان نباید به پیشینه ی تاریخی آن رجوع کرد. امروزه قاطبه ی اهل زبان اجزایی برای واژه ی «ملی» در ذهن خود متصور نیستند لذا باید آن را ساده تلقی نمود. اما در خصوص واژه ی«معنوی» این موضوع صدق نمی کند.

درآینده ی نزدیک توضیحات مفصلی دراین زمینه داده خواهدشد.

پرسش دوم : نویسنده: علی

جمعه 23 مرداد1388 ساعت: 19:44

با سلام، (از دست رفته) و (بر باد رفته) یک واژه اند یا 3 تا؟

پاسخ پرسش دوم : در هر دو مورد پاسخ یک واژه است زیرا هریک بر یک مصداق دلالت دارند. بسیاری از واژه ها ی غیر ساده از اجزایی تشکیل شده اند که هریک در شرایط دیگری خود یک تکواژ آزاد و در نتیجه هرکدام یک واژه اند اما به هنگام ترکیب مجموعه ی تکواژهایی که بر یک مفهوم دلالت کنند یک واژه اند مانند : مداد پاک کن که یک واژه است در حالی که این واژه از سه تکواژ آزاد ساخته شده است یعنی از سه تکواژی که در شرایط دیگر هریک می توانند یک واژه باشند. ضمنا در زنجیره ی کلام و در محور جانشینی فقط یک واژه می تواند جایگزین هریک از (از دست رفته) یا (بر باد رفته) شود و این نکته ثابت می کند که هرکدام یک واژه هستند.

مثال : زحمت بربادرفته : زحمت بی فایده

پاسخ

a-hayrani — Sat, 05 Sep 2009 21:44:21 GMT

به نام خداوند جان و خرد

در این بخش به دو پرسش دوستان عزیز پاسخ داده می شود:

پرسش اول : نویسنده: علی

دوشنبه 12 مرداد1388 ساعت: 16:11

با سلام، چرا سازمان سنجش (ملی) را یک تکواژ اما (معنوی) را مشتق و 2 تکواژ گرفته است؟

درآینده ی نزدیک توضیحات مفصلی دراین زمینه داده خواهدشد.

پرسش دوم : نویسنده: علی

جمعه 23 مرداد1388 ساعت: 19:44

با سلام، (از دست رفته) و (بر باد رفته) یک واژه اند یا 3 تا؟

مثال : زحمت بربادرفته : زحمت بی فایده

پاسخ به سه پرسش

a-hayrani — Thu, 23 Jul 2009 16:06:18 GMT

دراین بخش به سه پرسش از دو نفر از دوستان پاسخ داده می شود؟

الف) پرسش های خانم ژاله ده ملکیان

پرسش ۱ : چرا تکواژ «ام »در « امروز» محاسبه نمی شود اما « ستان » در «شهرستان» که به فرمایش شما وند تهی است محاسبه می شود؟

پاسخ : تکواژ «ام »در « امروز» جزء وندهای غیرمستعمل و متروک زبان است که امروزه در واژه سازی کاربرد ندارد اما « ستان » وندی زایا و دارای کاربرد در وضعیت فعلی زبان است بنابراین در شمارش تکواژ محاسبه می شود هرچند که در معنا و مقوله ی دستوری واژه ی «شهرستان» خنثی است.

پرسش ۲ : چرا « ا » در کلماتی مانند « داد - کار» هنگام هجاگذاری دو واج حساب می شود اما وقتی می خواهیم واج شماری کنیم یک واج ؟

پاسخ : در واج شماری هر واج اعم از صامت یا مصوت فقط یک واج است زیرا در محور جانشینی فقط یک واج را می توان به جای هریک از آن ها قرار داد نه بیشتر و نه کمتر. مانند : بود = باد = بید = بَد

می بینید که اگر واج دوم واژه ی ( بود ) را تغییر دهیم فقط یک واج را می توانینیم جانشین آن کنیم. بنابراین هر واجی اعم از صامت یا مصوت کوتاه یا بلند همواره یک واج است.

اما چرا در هجاگذاری و مبحث وزن مصوت های بلند را دو واج به حساب می آورند به این دلیل است که به دلیل امکان امتداد و کشش بیشتر مصوت های بلند نسبت به مصوت های کوتاه به صورت یک قرارداد ( نه یک امر ذاتی ) هر مصوت بلند را فقط در مبحث وزن معادل دو واج محاسبه می کنند.

ب) پرسش آقای امیر حسینی منش : به من ثابت کنید آب ، سه واج است.

پاسخ : حتما می پذیرید که واژه ی آب با واژه ی ناب هم وزن است زیرا گوش شما به خوبی این هم وزنی را تشخیص می دهد.

اگر پذیرفتید که این دو واژه هم وزن هستند باید همسان بودن تعداد واج های آن ها را نیز قبول کنید ( سه واج )

اکنون می توان پرسید که چرا گوش هنگام تلفظ واژه ی آب ، دو واج را می شنود اما در واژه ی ناب ، سه واج را ؟

بایدگفت که همزه ی آغاز واژه ی آب با مصوت بلند ( ا ) هم مخرج است به همین دلیل ، گوش ( ء ) و ( ا ) را یکی می شنود اما ( ن ) و ( ا ) بعید المخرج هستند به همین علت گوش هریک از آن ها را جداگانه تشخیص می دهد.

اساسا ( ء ) با مصوت ها ، قریب المخرج است بنابراین همزه قبل از هر مصوتی قراربگیرد ، گوش هنگام تلفظ ، همزه و مصوت پس از آن را یک واج می شنود.

پاسخ به پرسش

a-hayrani — Wed, 15 Jul 2009 22:46:11 GMT

به نام دادار بی همتا

دو پرسش از طرف عزیزان عنوان شده است که پاسخ هریک از آن ها جداگانه تقدیم می شود.

پرسش اول از علی

آيا در كنكور وند ماضي ساز را به حساب مي آورند؟كوشيد،2تكواژ است يا 3تا؟
كلمات ملي،حماسي و عاطفي يك تكواژند يا 2تا

پاسخ : ۱- براساس بررسی دقیق سوالات کنکور شش سال اخیر تکواژ ماضی ساز در کنکور مورد نظر طراحان سوال نیست.

۲- واژه ی " کوشید" براساس محاسبه ی تکواژ ماضی ساز سه تکواژ و درغیر این صورت دو تکواژ است :

کوش + ید(تکواژماضی ساز) + تکواژ صفر

کوشید + تکواژ صفر

۳- كلمات ملي،حماسي و عاطفي يك تكواژند زیرا در تعیین نوع ساختمان یک واژه نباید به پیشینه ی باستانی آن توجه کرد.

پرسش دوم از مهسا امیدی

واژه ی " شهرستان" چند تکواژ است؟

پاسخ : در این واژه وند ستان وندی تهی است زیرا در معنی و مقوله ی دستوری واژه ی " شهر" دخالتی نداشته است بنابراین این واژه ازنظرساختمان ساده اسا اما دارای دو تکواژ می باشد زیرا هردو تکواژ در زبان کاربرد و زایایی دارد.

پاسخ به دو سوال

a-hayrani — Tue, 30 Jun 2009 22:22:53 GMT

دو نفر از عزیزان دربخش نظرات هریک پرسشی مطرح کرده اند که در این بخش به آن هاپاسخ داده می شود :

سوال اول : مشخص نمودن هسته و وابسته ها در گروه اسمی موجود در جمله ی : «می توان دلسوزی آن مکارترین سوداگران را نادیده گرفت»

پاسخ : گروه اسمی موجود دراین جمله «دلسوزی آن مکارترین سوداگران» است.

دراین گروه اسمی هسته و وابسته ها عبارتند از :

۱- دلسوزی : هسته ۲- سوداگران : وابسته ی پسین(مضاف الیه)

۳- آن : وابسته ی وابسته( صفت مضاف الیه)

۴-مکارترین : وابسته ی وابسته( صفت مضاف الیه)

سوال دوم : تعیین جایگاه واژه ی «استاد» درگروه اسمی « کتاب استاد احمدی» :

پاسخ : دراین گروه اسمی جایگاه هریک از واژه ها عبارت است از :

۱- کتاب : هسته ۲- احمدی : وابسته ی پسین(مضاف الیه)

۳- استاد : وابسته ی وابسته ( شاخص مضاف الیه)

نقدیک سوال ادبیات تخصصی خرداد88

a-hayrani — Fri, 29 May 2009 13:51:29 GMT

درسوال پنجم بخش خودآزمایی ادبیات تخصصی خرداد ۸۸ آمده است :

نهاد فعل «داد» را دربیت زیرمشخص کنید

«مرابه بود و نبود جهان چه کار که داد

به باد فتنه همه هست و نیستم چو ابر»

در پاسخنامه ی ارائه شده واژه ی «جهان» به عنوان پاسخ بیان شده است درحالی که درست نیست.

این بیت دوجمله است :

الف) مرابه بود و نبود جهان چه کار

ب) که همه هست و نیستم را چو ابر به باد فتنه داد

نهاد در جمله ی دوم که فعل «داد» درآن است واژه ی «آن» است نه واژه ی دیگری.

البته اگر با کمک معنی بیت بخواهیم نهاد رامشخص کنیم مرجع ضمیر «آن» گروه اسمی «بود و نبود جهان» در مصراع اول است که نهاد فعل «داد» واقع می شود نه واژه ی «جهان»

زیرا هسته ی گروه اسمی یعنی «بود و نبود» مرجع اصلی ضمیر«آن» است نه «جهان»

ضمنا ازنظرمعنایی «بود و نبودجهان » هست و نیست او را به باده داده است نه «جهان» .

بررسی زبان شناسی شعردر اشعار

a-hayrani — Thu, 21 May 2009 10:57:18 GMT

بررسی زبان شناسی شعردر اشعار

کتاب زبان و ادبيّات فارسی عمومی پیش دانشگاهی

طاهر فرزانه کوزانی

دبیر زبان و ادبيّات فارسی ناحیه یک رشت

چکیده :

در این نوشته سعی شده با الهام از دانش زبان شناسی ، ساختارهای متعارف و غیرمتعارف زبان ، ارتباط میان زبان و شعر توضیح داده شود. سپس نمونه هایی از هنجارگریزی آوایی و واژگانی در اشعار کتاب زبان وادبيّات فارسی عمومی پیش دانشگاهی مورد بررسی قرار می گیرد. به ادامه ی مطلب بروید.

وا}ه سازی

a-hayrani — Mon, 18 May 2009 07:19:02 GMT

پيش درآمدي بر شيوه‌هاي واژه‌سازي

كامران محمد رحيمي

مترجم : جعفر سريش‌آبادي

زبان ، به عنوان پديده‌اي اجتماعي ، ارتباط مستقيمی با زمان دارد . با گذشت زمان، بسياري از آداب و رسوم و باورهاي اجتماعي دستخوش تغيير و تحول مي‌شوند و زبان نيز به عنوان پديده‌اي اجتماعي، نمي‌تواند از اين روند جدا باشد.

ظاهراً « واژه» اولين سطح از زبان است كه در فرايند تغيير و تحول قرار مي‌گيرد، به همين جهت ، اهالي فرهنگستان به نحو مناسبي مي‌توانند از اين تحول معنايي براي واژه‌‌سازي استفاده كنند‌ . واژه در گذر زمان با چهار حالت مواجه مي‌شود كه عبارت اند از:

به ادامه ی مطلب بروید

نقد کتاب های زبان و ادبیات فارسی

a-hayrani — Mon, 18 May 2009 07:15:38 GMT

نقد ساختار کتاب های ادبيات متوسطه

علي اكبر شيري

چکيده

حدود ده سال از تدوين آخرين برنامه ی آموزش زبان و ادبيات فارسی و تأليف کتاب های درسی دوره ی متوسطه می گذرد. لازمه ی پويايي هر برنامه ای بازنگری و بازسازی مستمر آن است.

اين مقاله تلاشی است برای بازنمودن روزنه ای به بازنگری کتاب های آموزش ادبيات فارسی متوسّطه. بحث اين نوشته به فوايد و آسيب های ساختار قالبی کتاب های مذکور محدود شده است.

ساختار قالبی کتاب های ادبيات فارسی 1 ، 2 و3 متوسّطه و تنظيم برنامه و فهرستی ده فصلی يکپارچه و يکسان برای اين کتاب ها هرچند به ظاهر دارای مزايايي است امّا آسيب ها و محدوديّت هايي به همراه دارد که اين کتاب ها را از مسير رسيدن به اهداف آموزش ادبيات و پرورش تخيل و خلاقيت دور می کند.

مهم ترين مضرّات چنين قالب و برنامه ای عبارت است از: 1-ايجاد اجبار و محدوديّت در ارائه ی مطالب مناسب.2- ايجاد تکرار و ملالت دانش آموز.3- عدم توجّه به سلايق دانش آموزان. 4- خلع سلاح معلّم

واژگان کليدی:

ساختار ، قالب ، ادبيات فارسی متوسّطه، برنامه ی آموزشی ، الگوی واحد ، تنظيم مطالب

ادامه ی مطلب راکلیک کنید

تغییرات کتاب

a-hayrani — Thu, 19 Mar 2009 21:31:18 GMT

با کلیک روی ادامه ی مطلب می توانید به آخرین تغییرات کتاب های زبان و ادبیات فارسی و بارم بندی آن ها که درسال ۱۳۸۷ اعلام شده است دسترسی پیداکنید.