1- ………… بزرگ ترين واحدزباني است كه از واحدهاي كوچك ترساخته شده

و خود، جزيي از واحد بزرگ ترنيست.

 

2-« وقتي به خانه رسيدم»جمله هست يا خير؟ چرا؟

 

3-«وقتي به خانه رسيدم» جمله ي مستقل هست يا خير؟چرا؟

 

4- انواع جمله ي مستقل را با مثال بنويسيد.

 

5- برابر الگو، جمله ي مستقلِ مركب  بنويسيد.

    جمله ي هسته+جمله ي وابسته

   جمله ي هسته+ دو جمله ي وابسته

   جمله ي هسته+ سه جمله ي وابسته

   جمله ي وابسته + جمله ي هسته

 

6-درهرجمله مركب زير، جمله ي هسته را  تعيين كنيد.

    «گل، مسافري است كه باجلوه گري ازبهار مي گذردتا درتابستان ميوه اي شيرين

   باشد».

   «جواني ستاره اي درخشان است كه كه درآسمان هركس يك بار طلوع مي كند.»

 

7- جمله ي مركب را به جمله ي مستقلِ ساده  تبديل كنيد.

    مهرباني شعاع درخشاني است كه به جهان حرارت مي بخشد.

    لبخند دانش آموز پس از اين كه درس رامي فهمد،نشانه ي سپاسگزاري اوست.

 

8- واحد سازنده ي جمله  چيست؟

 

9- انواع سه گانه ي «گروه» را درعبارت تعيين كنيد.

    دانش آموزان صبحِ فرداخواهندآمد.

    نامه ي دوستم را همين امروز مي نويسم.

 

10- در جمله، وجود كدام گروه، اختياري است؟

 

11- هر گروه داراي يك…….است كه  وجودش اجباري است.

 

12- وجود ……… درگروه ، اختياري است.

 

13- هسته ي هر گروه اسمي  يك………است.

 

14- هسته ي هر گروه فعلي  يك………است.

 

15- هسته ي هر گروه قيدي  يك…………..………است.

 

16- نوع هر گروه را تعيين  و هسته و وابسته ها رامشخّص كنيد.

     مي خوانده است  -  اين خانه هاي بزرگ  - هستي

    امروزصبحِ زود -  برو  - شنيد

 

17- ......... واحدي است كه از يك يا چند تكواژ ساخته مي شود.

 

18- .....….. واحدي است كه از يك يا چند واج ساخته مي شود.

 

19- هسته ي گروه هاي زير را بيابيد و تعداد واژه هاي هرگروه  را بنويسيد.

    اين پرسش ها – دماي اجرام آسماني – ابزارهاي گوناگون – آينده ي آن ها

    مشاهده ي اجرام آسماني – شاخه هاي تخصّصي – تاريخچه ي جهان

 

20- جمله ي زير،چند گروه، چند واژه و چند تكواژ است؟

     كتاب ها ي خود را آورده ام تا به مدير مدرسه بدهم.

    جواني دوراني است كه هرگز بازگشتي نداشته است.

 

21-انواع تكواژ را با مثال بنويسيد.

 

22- آيا «واج» مي تواند تغيير معنا ايجاد كند؟ بامثال ثابت كنيد.

 

 

23-هسته ي هرگروه را بيابيد. تكواژهاي هرگروه و تعداد واج هاي هسته را بنويسيد.

      هرچهار كارمند ساده – آن آدم هاي ديروزي – دفترچه هاي مشق بچّه ها

    داستان هاي جن و پري

24- اجزاي دوجمله به چندشيوه درپيِ هم مي آيند؟ بنويسيد.

25-شيوه ي عادي ترتيب اجزاي جمله درچه نوشته هايي كاربرد دارد؟

26- ترتيب اجزاي هريك از جمله هاي زير،چگونه است؟

    الف-خدايا،امشب چه شبي است؟         ب- چه شبي است امشب،خدايا!

 

27- اجزاي جمله هاي زيررا به روش عادي مرتب كنيد.

    خارها گل مي شود از محبّت.

   چه زيباست سجده ي خدا در برابر بنده اش.

 

28- چرا در شيوه ي بلاغي ،نويسنده اجزاي جمله راجا به جا مي كند؟

29- تشخيص نقش اجزاي جابه جاشده ي جمله به چه روش هايي ممكن است؟

30- به چه واژه هايي «هم آوا»مي گويند؟مثال بزنيد.

31- ازجفت واژه هاي زير،كدام يك«هم آوا» هستند؟

    «آستانه،آستان» «ذرع،زرع» «خار،خوار» «سد،صد»

    «خوان،خان» « خورش،خورشت»

 

32- هم آواي واژه هاي زير را بنويسيد.

     ( صفير،…..) (عاجل،….) (مسطور،…..) (اساس،…..)

     (عَلَم،….) (منصوب…….)

 

33- محلّ درست هم آواهاي «عمارت،امارت  » را جمله هاي زير رابنويسيد.

     او را از ……..بيرون كردند.

     او را از ……………عزل كردند.

 

34- محلّ درست هم آواهاي «ثواب،صواب  » را جمله هاي زير رابنويسيد.

    راه……….آن است كه براي كسب ………….اخرت تلاش كني.

 

35-محلّ درست هم آواهاي « نغز،نقض » را جمله هاي زير رابنويسيد.

    ……………سخنانِ ……….بزرگان ،خلاف عقل است.

 

36-محلّ درست هم آواهاي «انتصاب،انتساب  » را عبارت هاي زير رابنويسيد.

   …………او به عنوان فرماندار

   ……….سخن هاي ناروا به مردم

37- متن زیر را بخوانید و به پرسش ها پاسخ دهید.

«گشتاسب،شهريار دسيسه و خودپرستي است كه ناروا بر تخت اهورايي سلطنت بهدينان جاي گرفته است.نه عمررستم واقعيّت است نه رويين تني اسفنديار؛امّا همه حقيقت است واين تبلور اغرق آميز آرمان بشر است.»

الف- جمله ی اوّل، چند گروه است؟

ب-اولین جمله ی مرکب متن و هسته و وابسته ی آن رامعلوم کنید.

پ-متن چند جمله و چند جمله ی مستقل است؟

ت-کدام واژه در جمله ی اوّل ازترکیب«تکواژ+تکواژ+تکواژ»ساخته شده است؟

ث- کدام گروه اسمی ، مطابق الگوی زیراست؟

صفت+اسم+نقش نمای اضافه+صفت+نقش نمای اضافه+اسم+نقش نمای اضافه+اسم

 

38- هسته ي گروه هاي اسمي را بيابيد و تعداد واژه هاي هرگروه رابنويسيد.

   اين پرسش ها  -  دمايِ اجرامِ آسماني  -  مشاهده ي اجرام آسماني     

  شاخه هاي تخصّصي  - تاريخچه ي جهان  -  بانك توسعه و معدن      

  چنددرخت ميوه دارمرغوب  -  آينده ي آن ها

 

39-هسته ي گروه را بيابيد. تكواژهاي هرگروه و تعداد واج هاي هسته را بنويسيد.

   هرچهاركارگرساده                          همان آدم هاي ديروزي    

   دفترچه هاي مشق بچّه ها                 داستان هاي جنّ وپري

 

40-هم آواي هرواژه را بنويسيد.

    عاجل - اسم - تهديد - حوزه - عـَلَـَــم - قدر - مستور - نواحي - منسوب

 

41-كدام واحد پس ازجمله ي مستقل ،بزرگ ترين واحد زبان است؟

 

42-كدام واحد پس ازجمله ،بزرگ ترين واحد زبان است؟

 

43-كدام واحد پس از گروه ،بزرگ ترين واحد زبان است؟

 

44-تعداد تكواژهاي هريك را بنويسيد. 

     دانشجويان - نمي پردازند - گفته بوديم - رفت - روَد - نگارشي

     ازهم گسسته -  گوسفند - فراگرفتن - دانشنامه - ناآزموده - ديوار

 

45-يك گروه اسمي،حدّاقل چند تكواژ است؟ مثال بزنيد.

 

46-واحدهاي زبان را درهرعبارت زير،مشخّص كنيد.

«ازمحبّت خارها گل مي شود. »      

« واج كوچك ترين واحدصوتي زبان است.»

 

47-درگروه اسمي«مطالعه ي ساختمان مولكولي اتم »چند واژه و چند تكواژ وجوددارد؟

 

48-درگروه اسمي«تعدادمصوّت هاي بلند زبان فارسي »چند واژه و چندتكواژ وجوددارد؟

 

49-هريك از جفت واژه ها را گسترش داده وگروه اسمي معنادار بسازيد.

   (الم-عَلَم)  (آجل- عاجل)

 

50-درجاهاي خالي كلمه ي مناسب را بنويسيد.

    او از كشور….خود گذرنامه گرفت(متبوع-مطبوع)

    علي در روستا به كشت و……مشغول است.(زرع-ذرع)

    رباعيات زيادي به خيّام…..است.(منصوب-منسوب)

    …..عهد وپيمان،زشت است.(نقض-نغز)

    خداوند به انسان شايسته ،……مي دهد.(ثواب-صواب)

 

51- متن زیر را بخوانید و به پرسش هاپاسخ دهید.

«ازچهار آسيابی که در ده هست دو تای آن تـنوره ای و دو تای ديگر ناودار است.»

الف- چند گروه اسمی درمتن ، وجود دارد؟

ب- متن چند جمله است؟

پ- متن چند جمله ی مستقل است؟

ت- جمله ی وابسته کدام است؟

ث- چند تکواژصفر درعبارت وجوددارد؟

 

52- با توجه به متن زیر ، پاسخ دهید.

« تشريفاتی که در اورازان برای عزا قايل می شوند حتی از تشريفات عروســـی نيز مفصل تر است.به خصوص اگرآدم سرشناسی مرده باشد. وقتی کسی مرد از خانواده او يا همسايه او يا همسايه ها به بام می رود ومناجات می کند و به فارسی و عربی اشعار و دعاهايی می خواند.»

الف-جمله های مستقل را معلوم کنید.

ب- چند گروه اسمی درعبارت وجوددارد که وابسته ندارند؟

پ- درجمله ی آخر، گروه های اسمی رامعلوم نمایید.

ت-تکواژصفر درکدام جمله وجود دارد؟

ث- تعداد گروه های اسمی در کدام جمله ها برابراست؟

 

53- تعداد تکواژها و واژه های عبارت زیر به ترتیب کدام است؟

«کتاب های خاطرات بر حسب زمینه ی ذهنی و طرز تفکر و نظرگاه و سلیقه ی

 نویسنده، طبیعت و جلوه ی متفاوت دارد.»

1) 32 - 26                                               2) 32 - 25            

3) 33 - 25                                               4) 33 - 26

 

54- در متن زیر به ترتیب، چند واژه و چند تکواژ وجود دارد؟

این روزها اگر علم و فنّ کنونی را از بشر بگیرند، حیات برای ِ او بسیار مشکل

خواهد شد   ولی نسل ِ او جاویدان خواهد بود.

1) 24 و 33                                                2) 23 و 34          

 3) 22 و 33                                               4) 21 و 34

 

55- عبارت: «اوج و حضیض حکومت مسعود از همه عبرت انگیزتر است. در اول

 چیزی که هست، کامیابی و پیشرفت است و در پایان، موانع و سختی ها بر او می

 تازند.» به ترتیب چند تکواژ و چند واژه است؟

1) 38 - 28                                                 2) 39 - 29

3) 42 - 29                                                 4) 41 - 28

 

56- عبارت «در عصر جدید به شیوه ی اروپایی از یک سو نثر ابداعی و تخیلی

 نوشته شد و از سویی در نثرهای دیگر چون مقاله و تحقیق، استدلال و دقت نظر

 راه یافت.» به ترتیب چند تکواژ و چند واژه است؟

1) 44 - 35                                                 2) 45 - 35

3) 44 - 36                                                 4) 45 - 36

 

57- در عبارت: «در شعر (باغ من) شاعر به توصیف پاییز می پردازد و پاییز را نه

 فصل بی حاصلی و خشکی و نازیبایی،که مظهر زیبایی و پادشاه فصل ها می داند.»

 به ترتیب چند واژه و چند تکواژ وجود دارد؟

1) سی و دو - چهل و نه                                   2) سی و دو - چهل و پنج  

3) سی و شش - چهل و پنج                               4) سی و شش - چهل و نه

 

58- جمله ی «نثر تاریخی در قرن پنجم در کتاب تاریخ بیهقی اوج  و اعتبار خاصی

 یافت.» چند تکواژ و واژه است؟

1) 22 تکواژ و 18 واژه                                  2) 22 تکواژ و 19 واژه 

3) 23 تکواژ و 18 واژه                                  4) 24 تکواژ و 19 واژه

 

59- تعداد تکواژهای کدام عبارت بیشتر است؟

1) اگر هم رمان نویس رسالتی داشته باشد بهتر است به طور غیر مستقیم حرفش را بزند.

2) فقدان نیروی ایمان عامل اصلی تمام ضعف ها در جوانب مختلف فرهنگ و ادب روزگار ماست.

3) وظیفه ی نقد ادبی تجزیه و تحلیل و شکافتن مسایلی است که یک خواننده ی عامی از عهده اش برمی آید.

4) همیشه شاهـد این نکتـه بوده ایم کـه قله هـای ادب ما کسانی بوده اند که عمق انسانـی کارشان جلب نظـر می کند.

 

60- در عبارت «شاعر زمان ما قبل از آن که به زندگی بیندیشد به این می اندیشد که

 در تاریخ ادبیّات آیا کدام تجربه را به نام او خواهند نوشت.» به ترتیب چند واژه و

 چند تکواژ وجود دارد؟

1) 27 - 41                                              2) 28 - 39             

3) 29- 38                                               4) 30 -40

 

61- عبارتِ «شهریار، شاعری است که در زمینه های متنوع و گوناگون به سرودن

 اشعار پرداخته است.» چند تکواژ و چند واژه است؟

1) 24 - 15                                              2) 25 - 14               

3) 26 - 15                                              4) 27 - 16 

 

62- عبارت: «عشق، خود هم راه و هم راهبر است و مقام و منصب را در آن

 جایگاهی نیست.» به ترتیب چند تکواژ و چند واژه است؟

1) 21 - 16                                             2) 21 - 17             

 3) 23 - 17                                            4) 22 - 18

 

63- تعداد تکواژهای کدام عبارت بیشتر است؟

1) قلمرو خیال بسیار وسیع و پهناور است و هر چیز غیر ممکن می تواند در آن جا شدنی و بودنی باشد.

2) بعضی از نویسندگان در درون خود دنیایی به وجود می آورند که از دنیای برون بسی زیباتر است.

3) با کنجکاوی می توان به حقایق رسید و مواردی را که صورت حدس و گمان داشته اند به یقین مبدل ساخت.

4) بدون تخیـل و تصـور، عالم ادب از صفا و کمال بازمی ماند و شاعـر و داستان سـرای هنرمنـد بـه وجود نمی آورد.

 

64- تعداد تکواژهای کدام عبارت بیشتر است؟

1) نویسنده ی خوب زبان مادری خود را خوب می داند و قواعد آن را می شناسد.

2) همه ی فنون با عمل و ممارست همراهند و با گذشت زمان فراگرفته می شوند.

3) نویسنده ی هنرمند می تواند در هر نوع سخن نکته ای از دانستنی ها قرار دهد.

4) نوشته ی دل انگیز آن است که ساده و روان باشد و خواننده به سهولت آن را درک

 

 

[ ]
+ نوشته شده در ساعت11:32 توسط اســداله حــیرانـی